fastbot
Quay lại Blog
Bình Alpha··3 phút đọc

Spread bid-ask — Chi phí phía chúng ta gánh

Spread bid-ask là khoảng chênh giữa giá mua và giá bán, một chi phí ẩn mỗi lệnh. Hiểu vì sao spread rộng khiến bạn lỗ ngay khi vừa vào lệnh và bốn cách giảm nó.

SpreadMarket makerChi phíLiquidity

Khi nhìn vào bảng giá, bạn luôn thấy hai con số: giá người mua sẵn sàng trả (bid) và giá người bán sẵn sàng nhận (ask). Khoảng chênh giữa chúng gọi là spread bid-ask — và đó là một khoản chi phí bạn phải gánh mỗi lần giao dịch, ngay cả khi thị trường không hề nhúc nhích.

Bid, ask và spread

  • Bid là giá cao nhất mà người mua trên sổ lệnh đang đặt.
  • Ask là giá thấp nhất mà người bán đang chào.
  • Spread = ask − bid.

Ví dụ một cặp giao dịch có bid 70.000 và ask 70.010 thì spread là 10. Nếu bạn mua ngay bằng lệnh thị trường, bạn mua ở mức ask (70.010); nếu bán ngay, bạn bán ở mức bid (70.000). Mua rồi bán lập tức, bạn đã mất đúng 10 — phần chênh đó rơi vào túi những người đặt lệnh chờ ở hai đầu (nhà tạo lập thị trường).

Vì sao spread lại là chi phí thật

Nhiều người chỉ để ý phí giao dịch của sàn mà quên spread. Nhưng spread mới là khoản bạn trả trước cả khi tính phí. Với một cặp thanh khoản cao, spread rất nhỏ so với giá nên gần như không đáng kể. Với một mã ít người mua bán, spread có thể chiếm vài phần trăm giá trị — nghĩa là bạn vừa vào lệnh đã âm vài phần trăm.

So sánh trực quan:

  • Cặp thanh khoản cao: bid 70.000, ask 70.001 — spread cực nhỏ.
  • Cặp thanh khoản thấp: bid 0,100, ask 0,150 — spread tương đương 50% giá.

Spread rộng gần như luôn đi cùng thanh khoản kém: ít người đặt lệnh nên hai đầu giá cách xa nhau.

Bốn cách giảm chi phí spread

1. Ưu tiên tài sản thanh khoản cao. Các đồng hoặc cổ phiếu vốn hoá lớn, khối lượng giao dịch nhiều thường có spread rất hẹp. Bạn trả ít hơn cho mỗi lần ra vào.

2. Dùng lệnh giới hạn (limit) đặt trong vùng spread. Với bid 70.000 và ask 70.010, bạn có thể đặt lệnh mua giới hạn ở 70.005. Nếu khớp, bạn chỉ chịu một nửa spread thay vì toàn bộ. Đổi lại, lệnh có thể không khớp nếu giá không quay về mức đó.

3. Tránh các mã quá nhỏ, quá ít giao dịch. Đây là nơi spread ăn mòn tài khoản nhanh nhất. Một mã có spread 5–10% nghĩa là bạn cần giá tăng bằng đó chỉ để hoà vốn.

4. Hiểu phí maker và taker. Nhiều sàn tính phí khác nhau cho hai kiểu lệnh: lệnh giới hạn nằm chờ trên sổ (maker) thường rẻ hơn lệnh thị trường khớp ngay (taker). Mức phí cụ thể tuỳ sàn và tuỳ hạng tài khoản, nên hãy tra bảng phí của sàn bạn dùng. Tổng chi phí một vòng mua–bán = spread + phí maker/taker.

Ghi nhớ

Spread là khoản phí vô hình nhưng có thật. Bạn không thể xoá bỏ nó, nhưng chọn tài sản thanh khoản cao và dùng lệnh giới hạn hợp lý sẽ giảm đáng kể phần bạn phải trả cho mỗi giao dịch — đặc biệt quan trọng nếu bạn vào ra thường xuyên.

Nội dung mang tính giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư.