P/E Ratio — Định Giá Cổ Phiếu Có Đắt Không?

P/E Ratio là gì?

P/E = Price / Earnings

• Price = Giá cổ phiếu hiện tại
• Earnings = Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS)

Ví dụ:

• Cổ phiếu giá 300k
• EPS = 20k
• P/E = 300k / 20k = 15

Ý nghĩa P/E = 15

Bạn bỏ 300k mua cổ phiếu, công ty lãi 20k/năm.

Nếu công ty chi hết lợi nhuận cho cổ đông (là không, nhưng giả sử):

• 300k / 20k = 15 năm để hòa vốn

→ Bạn mua với "payback period" = 15 năm.

P/E cao vs thấp

P/E thấp (< 10):

• Rẻ hơn
• Thường = công ty cũ, chưa tăng trưởng
• Rủi ro bỏ vốn nếu công ty không cải thiện

P/E trung bình (10–20):

• Hợp lý
• Công ty có lợi nhuận bền vững

P/E cao (> 30):

• Đắt
• Thường = công ty đang phát triển nhanh, thị trường kỳ vọng cao
• Rủi ro: nếu tăng trưởng chậm, giá sẽ rơi

Vấn đề: P/E không nói toàn bộ chuyện

Công ty A: P/E = 10, nhưng lợi nhuận giảm 20%/năm. Công ty B: P/E = 25, nhưng lợi nhuận tăng 30%/năm.

Công ty B tốt hơn, dù P/E cao.

So sánh P/E cùng ngành

Ngành Ngân hàng: P/E trung bình = 12

• Công ty X, P/E = 10 → rẻ hơn ngành
• Công ty Y, P/E = 15 → đắt hơn ngành

→ Công ty X có thể là mua tốt (nếu lợi nhuận ổn).

PEG Ratio (nâng cao)

PEG = P/E / Lợi nhuận tăng trưởng (%)

Ví dụ:

• Công ty A: P/E = 20, tăng trưởng 20%/năm → PEG = 1.0 → hợp lý
• Công ty B: P/E = 30, tăng trưởng 50%/năm → PEG = 0.6 → rẻ

Quy tắc: PEG < 1.0 = rẻ, > 1.0 = đắt.

Sai lầm hay gặp

Chỉ nhìn P/E thấp rồi mua: Công ty P/E thấp có thể là bẫy. Luôn xem lợi nhuận xu hướng.

Không so sánh ngành: P/E 25 ở ngành công nghệ bình thường, ở ngành năng lượng = đắt.

Quên xem quá khứ: Công ty lãi tốt năm nay, nhưng lỗ nhiều năm trước → lợi nhuận không bền.

Website xem P/E

• VietStock, SSI (VN)
• Yahoo Finance, Google Finance (US)

fastbot + P/E theo dõi

fastbot giúp xem P/E của cổ phiếu VN + US, cảnh báo khi giá đạt mục tiêu.

👉 Dùng fastbot theo dõi P/E — mua rẻ, bán đắt.